Je hebt een split-airco besteld, de doos staat in de gang en je hebt al een gat in de muur geboord. Dan zoek je snel een monteur en stuit je op iemand die het voor een opvallend laag tarief wil doen, contant, zonder certificaat. Klinkt handig, maar hier loopt het voor veel mensen fout. De F-gassenverordening raakt direct aan wat er bij jou thuis mag gebeuren, en de regels zijn strenger dan de meeste kopers verwachten.
De valkuil: airco gekocht, maar wie mag hem aansluiten?
Het probleem speelt zich af op het moment dat je een offerte aanvraagt. Veel mensen denken dat een airco installeren hetzelfde is als een wasmachine aansluiten: bestellen, ophangen, klaar. Dat klopt voor een deel van het werk, maar niet voor het cruciale stuk: het koudemiddel. En precies daar zit de wettelijke grens.
De Europese F-gassenverordening (verordening 517/2014) regelt wie gefluoreerde broeikasgassen mag behandelen. Bijna alle split-airco’s bevatten zo’n gas. Dat betekent dat een groot deel van de installatie wettelijk voorbehouden is aan gecertificeerde technici, ook als jij de klus thuis laat uitvoeren.
Wat de F-gassenverordening verbiedt voor niet-gecertificeerden
De handelingen die uitsluitend door iemand met een geldig F-gassencertificaat mogen worden uitgevoerd, zijn:
- Het aftappen of terugwinnen van koudemiddel uit het systeem
- Het navullen of bijvullen van koudemiddel
- Het uitvoeren van een lekcontrole (verplicht bij systemen boven een bepaalde vulling)
- Het in bedrijf stellen van het systeem inclusief het openen van de koelkringafsluiter
Dat laatste punt is voor split-airco’s cruciaal. Bij de meeste systemen zit het koudemiddel al voorgeladen in de buitenunit. Zodra een monteur de kogelkranen openzet en het koudemiddel in de leidingen laat stromen, is er sprake van een handeling die onder de verordening valt. Dat mag alleen een gecertificeerde technicus doen.
Wat je als particulier wél zelf mag doen
Gelukkig is er ook een flink deel van de installatie dat je prima zelf kunt uitvoeren zonder enig certificaat. Denk aan:
- Het monteren van de muurbeugel voor de buitenunit
- Het ophangen van de binnenunit aan de wand
- Bij het boren van het doorvoergat in de muur
- Het wegwerken of afkappen van leidingwerk en slangenset
- Het aansluiten van de stroomkabels (mits je dit vakkundig doet en de veiligheidsregels volgt)
Wij van Extended.nl raden aan om het mechanische voorwerk zelf te doen als je handig bent, en alleen voor het koudemiddelgedeelte een erkend bedrijf in te schakelen. Dat scheelt soms honderd euro of meer aan arbeidskosten, zonder dat je de wet overtreedt.
Welke koudemiddelen vallen eronder in 2026
De twee meest voorkomende koudemiddelen in split-airco’s zijn R-410A en R-32. Beide vallen volledig onder de F-gassenverordening. R-32 wordt door fabrikanten vaak als milieuvriendelijker gepresenteerd omdat het een lagere Global Warming Potential (GWP) heeft, maar dat maakt het juridisch niet vrijer. Ook R-32 mag alleen door een gecertificeerde technicus worden behandeld.
Nieuwere systemen op zogenaamde A2L-koudemiddelen zoals R-454B vallen eveneens onder de verordening. Er bestaat geen categorie van ‘vrijgestelde’ koudemiddelen in gewone split-airco’s voor thuis.
Boetes en handhaving: wie is aansprakelijk?
De handhaving in Nederland ligt bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De boetes kunnen flink oplopen. Voor bedrijven die zonder certificaat werken, kunnen bestuurlijke boetes worden opgelegd van duizenden euro’s per overtreding. Als particulier ben je formeel niet degene die de handeling uitvoert, maar je kunt wel medeplichtig zijn als je bewust iemand inschakelt van wie je weet dat die geen certificaat heeft.
In de praktijk is de handhaving gericht op de installateur, niet op de bewoner. Maar als er bij een lekkage schade of een ongeluk ontstaat en de installatie blijkt onwettig, kan dat gevolgen hebben voor je verzekering. Je opstal- of inboedelverzekering kan een claim weigeren als er aantoonbaar onregelmatig is geïnstalleerd.
Zo herken je een erkende monteur
In Nederland is STEK de erkende certificerende instantie voor F-gassenwerkzaamheden. Elke gecertificeerde technicus of bedrijf heeft een STEK-certificaatnummer. Dat kun je verifiëren via het openbare register op de website van STEK.
Bij het opvragen van een offerte stel je de volgende vragen:
- Heeft u een geldig STEK-certificaat voor categorie I of II (afhankelijk van het systeem)?
- Mag ik het certificaatnummer ontvangen zodat ik dit kan controleren?
- Staat het koudemiddelwerk inclusief inbedrijfstelling op de offerte vermeld?
Een goede monteur geeft hier zonder aarzeling antwoord op en heeft er geen moeite mee dat je het nummer opzoekt. Doet iemand moeilijk of vaag, dan is dat al een teken dat er iets niet klopt.
Wat kost een gecertificeerde installatie in de praktijk
Voor een standaard split-airco met één binnenunit betaal je in 2026 voor de arbeid inclusief koudemiddelhandeling gemiddeld 200 tot 400 euro, afhankelijk van de situatie op locatie, de lengte van het leidingwerk en de regio. In de Randstad liggen tarieven doorgaans hoger dan in landelijke gebieden.
Aanbieders die structureel onder de 150 euro zitten voor een volledige installatie inclusief koudemiddelwerk, roepen vragen op. Dat is bijna niet rendabel voor een gecertificeerd bedrijf als je rekening houdt met reistijd, materiaalkosten en certificeringskosten. De goedkoopste aanbieder is hier niet de slimste keuze.
Rode vlaggen: vijf signalen dat er iets niet klopt
Wij zetten de meest voorkomende waarschuwingssignalen op een rij die je bij het zoeken naar een monteur tegenkomt:
- Geen BTW op de factuur of aanbod om contant te betalen zonder bon
- Geen STEK-certificaatnummer beschikbaar of de technicus weet niet wat STEK is
- De prijs is inclusief alles, maar koudemiddelwerk staat nergens op de offerte
- De monteur zegt dat jouw systeem ‘gewoon plug-and-play’ is en geen certificaat nodig heeft
- Geen adres of KVK-nummer te vinden van het bedrijf
Als je meerdere van deze signalen ziet, zoek dan een andere installateur. De tijdsbesparing of kostenbesparing weegt niet op tegen het risico op een ongeldige installatie.
Het onderscheid is in de praktijk eenvoudig: alles wat met het koudemiddel te maken heeft, mag alleen een STEK-gecertificeerde monteur doen. De rest, van gatboren tot leidingen wegwerken, mag je gerust zelf aanpakken. Controleer het certificaatnummer via het STEK-register voordat je akkoord gaat met een offerte, en wees sceptisch als de prijs opvallend laag uitvalt. Wij zien bij Extended.nl regelmatig dat een goedkope installatie later alsnog duur uitpakt, omdat garantie en verzekering bij ongediplomeerde uitvoering kunnen vervallen.
